سه شنبه 28 خرداد 1392  01:11 ق.ظ

واژهٔ قَلَندَر به معنی درویش آزاد و دوره‌گرد است.

به گفته منابع قدیم و جدید، واژهٔ قلندر از کلمه ترکی قال (به معنی پاک و پاک سرشت) گرفته شده‌است.[۱] شمار اندکی نیز آن را از ریشهٔ فارسی «کلانتر» (به معنی بزرگتر و کهتر) دانسته‌اند.[۲]

قلندران جماعتی از صوفیه منحرف ملامتی بوده‌اند که ملامت نفس و عدم تظاهر به آداب و رسوم اجتماعی و مذهبی را تا مرز بی‌قیدی و تخریب عادات کشاندند. قلندریه در حدود قرن هفتم هجری در خراسان، هند، شام و بعضی بلاد دیگر شهرت و فعالیت داشته‌اند. البته سابقهٔ قلندریه از قرن هفتم فراتر می‌رود؛ اما اوج شهرت آنان در این زمان بوده‌است.

قلندران معمولاً دلقی سبزرنگ از جنس پشم می‌پوشیده و موی سر و ریش و سبیل (و حتی بعضی از آنان ابروی) خود را می‌تراشیده‌اند. ابن بطوطه سبب مبادرت قلندران به تراشیدن ابرو را به شیخ جمال‌الدین ساوجی نسبت می‌دهد که برای رهایی از دام گناهی که زنی برایش گسترده بود، چنین کرد. از این رو مریدانش نیز این کار را مرسوم کردند.[۳]

جمال الدین از جمله بزرگان معروف این فرقه در اواخر قرن ششم بود. یکی از مریدان وی به نام محمد بلخی رسم جولق پوشی را به رسوم قلندریه افزود.[۴] در قرون بعد این طریقت به وسیله سید جلال‌الدین ثانی، معروف به مخدوم جهانیان (۷۸۵-۷۰۷) در هند و نقاط دیگر رواج یافت.

آنچه مسلّم است و شواهد مکرر نشان می‌دهد، کلمه قلندر در آغاز به معنی مکان تجمع اعضاء این فرقه از تصوف بوده که آنان را قلندری می‌خوانده‌اند. لغت قلندر از قرن ششم به بعد به معنی شخص به کار رفته‌است.[۵]

ظاهراً قدیمی‌ترین مورد به کارگیری لغت قلندری در ادبیات فارسی رباعی ذیل باشد که احتمالاً در اواخر قرن چهارم یا حتی قبل از آن سروده شده‌است:
من دانگی و نیم داشتم حبهٔ[۶] کم        دو کوزه نبی[۷] خریده‌ام پارهٔ کم
بر بربط من نه زیر مانده‌است و نه بم        تا کی کوی قلندری و غم غم
[۸]

باباطاهرهمدانی، قلندر را در معنی شخص به کار برده‌است:
من آن پیرم که خوانندُم قلندر        نه خانُم بی نه‌مانُم بی نه لنگر
رو همّه رو ورآیم گرد گیتی        شو درآیه و او سنگی نهم سر
[۹]

سیدای نسفی از نمدپوشی قلندران یاد کرده‌است:
قلندرمشربم با اهل دنیا رو نمی‌آرم        گهی چون آینه عریانم و گاهی نمدپوشم
[۱۰]

همچنین از کلاه نمد و تخته‌پوست سخن گفته‌است:
با کلاه نمد و صورت رنگین امروز        خامه موی در این شهر قلندر باشد
تندی مکن که جرم تو بسیار دیده‌ام        چون تخته‌پوست در ته پای[۱۱] قلندران
[۱۲]

.... دیگر زینل‌نام قلندری است.... از کلاه نمد و پوست تخت به هوس افسر و سریر و از جریده و شاخ نفیر به فکر علم و نفیر افتاده و از چادر قلندری پا به خرگاه دارایی سلطنت گذاشت.[۱۳]
آرمینیوس وامبری [۱۴] در سیاحت‌نامه [۱۵] خود از قلندرخانه‌های قوجه و خیوه و خوقند یاد کرده‌است:
.... در حینی که رفقا سر فرصت مشغول معاملات خود بودند، من به قلندرخانه‌ای که در مقابل تنها دروازهٔ شهر (شوراخان) واقع است، مراجعت کردم و در آنجا چند درویش را دیدم که از فرط استعمال افیون به صورت یک پارچه استخوان درآمده بودند.[۱۶]
معنی کلمه قلندر: چون قلندرها سر را می تراشیدند؛ بنابراین باید صورت اصلی کلمه قلندر "کل اندر" بوده باشد. این بیت شعر حافظ گواه آن است: هزار نکته باریکتر زمو این جاست نه هر که سر بتراشد قلندری داند.


  • آخرین ویرایش:-
نظرات()   
   
Patricia Allen
چهارشنبه 23 بهمن 1398 08:29 ب.ظ
Nice post. I learn something new and challenging on sites I stumbleupon every day. It will always be useful to read through content from other writers and practice something from their web sites.
Patricia Allen
چهارشنبه 23 بهمن 1398 08:29 ب.ظ
Nice post. I learn something new and challenging on sites I stumbleupon every day. It will always be useful to read through content from other writers and practice something from their web sites.
Patricia Allen
چهارشنبه 23 بهمن 1398 08:29 ب.ظ
Nice post. I learn something new and challenging on sites I stumbleupon every day. It will always be useful to read through content from other writers and practice something from their web sites.
Anna Coleman
سه شنبه 22 بهمن 1398 07:10 ق.ظ
This is a topic that’s near to my heart… Cheers! Where are your contact details though?
Anna Coleman
سه شنبه 22 بهمن 1398 07:10 ق.ظ
This is a topic that’s near to my heart… Cheers! Where are your contact details though?
Anna Coleman
سه شنبه 22 بهمن 1398 07:10 ق.ظ
This is a topic that’s near to my heart… Cheers! Where are your contact details though?
Anna Coleman
سه شنبه 22 بهمن 1398 07:10 ق.ظ
This is a topic that’s near to my heart… Cheers! Where are your contact details though?
Anna Coleman
سه شنبه 22 بهمن 1398 07:10 ق.ظ
This is a topic that’s near to my heart… Cheers! Where are your contact details though?
Anna Coleman
سه شنبه 22 بهمن 1398 07:10 ق.ظ
This is a topic that’s near to my heart… Cheers! Where are your contact details though?
Anna Coleman
سه شنبه 22 بهمن 1398 07:10 ق.ظ
This is a topic that’s near to my heart… Cheers! Where are your contact details though?
Anna Coleman
سه شنبه 22 بهمن 1398 07:09 ق.ظ
This is a topic that’s near to my heart… Cheers! Where are your contact details though?
Anna Coleman
سه شنبه 22 بهمن 1398 07:09 ق.ظ
This is a topic that’s near to my heart… Cheers! Where are your contact details though?
Paige Russell
سه شنبه 15 بهمن 1398 07:38 ب.ظ
Very Nice Article..
Jill Roberson
دوشنبه 14 بهمن 1398 09:52 ب.ظ
Thank you very much for your nice and effective post.
Alyse Q.
جمعه 11 بهمن 1398 10:01 ق.ظ
Hi everyone, it's my first pay a visit at this website, and piece of writing is really fruitful for me, keep up posting such articles.
Beverly Baker
چهارشنبه 9 بهمن 1398 03:58 ب.ظ
No matter if some one searches for his required thing, so he/she wishes to be available that in detail, therefore that thing is maintained over here.
Alyse Brooks
دوشنبه 30 دی 1398 02:44 ب.ظ
This excellent website definitely has all of the info I wanted about this subject and didn't know who to ask.
Dana Rivera
دوشنبه 23 دی 1398 06:11 ب.ظ
Awesome write-up. I am a normal visitor of your website and appreciate you taking the time to maintain the excellent site. I’ll be a frequent visitor for a long time.
Molly C.
یکشنبه 15 دی 1398 07:04 ب.ظ
I really like it whenever people get together and share opinions. Great blog, keep it up!
Winni Henderson
چهارشنبه 11 دی 1398 02:35 ب.ظ
Wow! Finally I got a webpage from where I be able to genuinely get helpful information concerning my study and knowledge.
Susie A.
سه شنبه 3 دی 1398 07:30 ق.ظ
I’m impressed, I must say. Truly rarely do I encounter a weblog that’s both educative and entertaining, and let me tell you, you have hit the nail around the head. Your concept is outstanding; the problem is an element that insufficient persons are speaking intelligently about. We are delighted we stumbled across this around my look for something concerning this.
NaomiFlalk
دوشنبه 18 آذر 1398 10:14 ق.ظ
Download ringtones, message tones, alert tones etc... Free mobile ringtones for all type of phones, shared and submitted by our users. Choose from over 41000 ringtones uploaded under various categories. Get the latest ringtones in mp3 file format and set the coolest, trendiest tone as your mobile ringtone.<br>

<a href=https://dolotnuthietke.com>k g f bgm ringtone download mp3</a>
<a href=https://dolotnuthietke.com>k g f movie ringtone download mp3</a>
<a href=https://dolotnuthietke.com/sitesmapes.php>xiaomi ringtone download mp3</a>
<br>

Access unlimited number of ringtones and download them with out sign up or registration. Surveys reveal that more than half of the mobile phone users between 15 to 30 years of age download ringtones at least once. To upload and share your collection of ringtones with other, click the 'Upload Ringtone' button and submit .mp3 files under 2MB in size.<br>

<a href="http://www.arezohaa.ir/post/2749/">v i p ringtone download mp3</a>
4c93b3d
NaomiFlalk
یکشنبه 17 آذر 1398 03:14 ب.ظ
Thankyou for your replay friends!<br>

Find Latest Whatsapp Status Videos at (<a href=http://ykp.whatfish.com/__media__/js/netsoltrademark.php?d=familiedejong.info/sitesmapes.php>new hd video song download</a>)<br>
Love Status Videos at (<a href=http://winifred.us/__media__/js/netsoltrademark.php?d=familiedejong.info>azhage azhage album song video download</a>)<br>
Sad Status Video at (<a href=https://drunkenstepfather.com/out.php?https://familiedejong.info/sitesmapes.php>tum apna ranjo gham</a>)<br>

For relaxing and fun, Funny Status Video (<a href=http://boatusa.org/__media__/js/netsoltrademark.php?d=familiedejong.info>ek rista mp3 song</a>) for Whatsapp 2019<br>

Latest And Best Ganpati Status video (<a href=http://theadvisorygroup.org/__media__/js/netsoltrademark.php?d=familiedejong.info>download bahubali 2 songs in telugu</a>) also available!<br>

Also best video <br>
<a href="http://tow.webandaps.com/node/12894#comment-1988184">parmanu hindi movie full video download</a>
4838d66
Anjellagaise
شنبه 16 آذر 1398 03:27 ب.ظ
<b>Dr. Oz i tim otkrili najjeftinije rjesenje za tijelo bez masnih naslaga koje osvaja Hollywood!</b>

Kako to da su holivudske starlete tako <a href=http://outoflineartgoesdada.com/najbolja-dijeta/najbolja-prirodna-dijeta.html> lijepe</a> i zgodne cak i u 40-im, 50-im, ili cak 60-im godinama? Da li se bas uvijek radi o skupim liposukcijama i opasnim plasticnim operacijama? Prema misljenju Dr. Oza, odgovor je NE! Medutim, ako se ne podvrgavaju plasticnim operacijama da bi izgledale sjajno, u cemu je njihova tajna? Nastavite citati, u pitanju je nevjerojatno ucinkovit, siguran i jeftin proizvod! <br>
Prije nekoliko tjedana, u svojoj emisiji Dr.Oz nam je otkrio tajnu koju daje svojim slavnim klijentima koji zele smrsati brzo, ali plase se potencijalnog rizika od operacije ili nemaju vremena za vjezbanje u teretani. Iznenadili smo se kako je nevjerojatno jednostavna, jeftina i ucinkovita tehnika u <a href=http://outoflineartgoesdada.com/tablete-za-mrsavljenje/tablete-za-mravljenje-pgc500-iskustva.html> pitanju</a>. Morali smo je sami testirati i napisati poseban clanak o rezultatima! <br>

<a href=http://outoflineartgoesdada.com/nutrivix/skidanje-kilograma-dijete.html> outoflineartgoesdada.com </a>

<b>Citaj vise</b>

<a href="http://tow.webandaps.com/node/12894#comment-1980652">kako brzo skinuti salo na stomaku</a>
<a href="http://tow.webandaps.com/node/3507#comment-1980400">Kako smanjiti trbuh</a>
<a href="http://tow.webandaps.com/node/10859#comment-1980527">dijeta 2 kg za 3 dana</a>
c93b3d5
SamanthaFlalk
پنجشنبه 14 آذر 1398 04:26 ب.ظ
Thankyou for your replay friends!<br>

Find Latest Whatsapp Status Videos at VideoSongStatus.com (<a href=http://www.aa-quebec.org/AA_Quebec/Templates/asp/rediriger-c.asp?nouveauurl=https://onlinehindinews.in/sitesmapes.php>the babysitters club 1995 watch online free</a>)<br>
Love Status Videos at (<a href=http://peterrieck.us/__media__/js/netsoltrademark.php?d=onlinehindinews.in>aalaporan tamizhan video song download</a>)<br>
Sad Status Video at (<a href=http://www.teamsight.com/__media__/js/netsoltrademark.php?d=onlinehindinews.in>the emperor and the assassin chinese movie</a>)<br>

For relaxing and fun, Funny Status Video (<a href=http://danellemcdermott.com/__media__/js/netsoltrademark.php?d=onlinehindinews.in/sitesmapes.php>state of property 2 trailer</a>) for Whatsapp 2019<br>

Latest And Best Ganpati Status video (<a href=http://moonlitexotics.biz/__media__/js/netsoltrademark.php?d=onlinehindinews.in/sitesmapes.php>top romantic comedy dvd rentals</a>) also available!<br>

Also best video <br>
<a href="http://tow.webandaps.com/node/5279#comment-1967821">mai jaha rahu lyrics</a>
8d64_55
Kristinasubre
دوشنبه 11 آذر 1398 03:41 ب.ظ
<a href="http://okamika-industrialdea.com/perdre-5-kilos-en-1-mois/perdre-40-kg-en-6-mois.html"> plat Г©quilibrГ© pour maigrir</a>
<a href="http://okamika-industrialdea.com/rgime-minceur/th-minceur-tiny-tea.html"> perdre 10 kilos en un mois</a>
<a href="http://okamika-industrialdea.com/perdre-10-kg/programme-nourriture-pour-perdre-du-poids.html"> bruleur de graisses efficace</a>
<br>
---------------------- <br>
<a href="http://tow.webandaps.com/node/6232#comment-1953679">Perdre Du Poids</a>
fc83204
What is a heel lift?
سه شنبه 28 شهریور 1396 02:15 ق.ظ
Amazing! Its really remarkable article, I have got much clear idea concerning from this post.
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
ساخت وبلاگ در میهن بلاگ

شبکه اجتماعی فارسی کلوب | اخبار کامپیوتر، فناوری اطلاعات و سلامتی مجله علم و فن | ساخت وبلاگ صوتی صدالاگ | سوال و جواب و پاسخ | رسانه فروردین، تبلیغات اینترنتی، رپرتاژ، بنر، سئو